Futsal – historia sportu i powiązania z piłką nożną

historia-futsalu

Futsal to odmiana piłki nożnej, która od swojego trawiastego pierwowzoru różni się tym, że rozgrywana jest w hali. Jest to główna różnica, choć oczywiście możemy wymienić ich o wiele więcej. Dziś weźmiemy pod lupę halową piłkę nożną i postaramy się przybliżyć zarówno historię tej dyscypliny, jak i jej zasady. Futsal jest znacznie mniej popularny od piłki nożnej i tak naprawdę trudno określić z czego to wynika. Gra jest tu szybsza, bardziej dynamiczna, odbywa się na mniejszej przestrzeni, a więc jest więcej “piłki w piłce”. Do tego nie ma mowy o grze na czas, a to wymusza na zawodnikach większego pomyślunku niż zdecydowanie się na wolniejsze spacery po piłkę, która opuściła boisko lub udawanie urazu, by zyskać kilka cennych sekund. Spójrzmy z bliska na halową odmianę futbolu.

Futsal – co to takiego?

Nazwa pochodzi od połączenia dwóch hiszpańskich słów “futbol sala”, czyli nic innego jak piłka nożna halowa. Początkowo uznawany za znakomite wprowadzenie do piłki nożnej dla dzieci, które pozwala na lepsze czucie piłki, częstsze kontakty z futbolówką i doskonalenie gry na małej przestrzeni. Wśród trenerów utarło się przekonanie, że trenowanie futsalu pozwala poprawić technikę, drybling i uderzenia, a także takie aspekty, jak czytanie gry, szybkość reakcji i przegląd pola. Największe gwiazdy światowej piłki nożnej zaczynały właśnie od gry w futsal i to ona ukształtowała wielu najlepszych piłkarzy.

“Futsal miał olbrzymi wpływ na mój rozwój. To jest bardzo wymagająca gra i bardzo pomogła rozwinąć moją technikę, szybkość reakcji i umiejętność poruszania się na ograniczonej przestrzeni. Myślę, że futsal jest fundamentalną częścią piłki nożnej” – Neymar.

“W czasie mojego dzieciństwa wszyscy graliśmy w futsal. Mała przestrzeń do gry pomogła mi rozwinąć ścisłą kontrolę nad piłką. Gdyby nie futsal nie byłbym piłkarzem takim jaki jestem” – Cristiano Ronaldo

“Jako mały chłopiec w Argentynie grałem w futsal i dla mojego klubu. Pomogło mi to zostać takim graczem, jakim jestem dzisiaj” – L. Messi

“Zacząłem od gry w futsal. Rozwijałem się. Na małej przestrzeni musiałem podejmować ryzykowne decyzje. Przewidywalność oznaczała porażkę. Szybko uczysz się tego, co można zrobić z piłką, szybkość poruszania się, zwody, drybling oraz jakość podań” – Andres Iniesta

futsal-historia

Historia futsalu

Narodziny tego sportu datuje się już na rok 1930, kiedy to w urugwajskim Montevideo odbyły się pierwsze oficjalne gry w hali. Zbiegło się to z premierowym turniejem mistrzostw świata w Urugwaju, więc była to szansa zaprezentować tę odmianę piłki nieco większemu gronu ludzi. W podobnym czasie futsal zaczął raczkować w brazylijskim Sao Paulo, gdzie mecze rozgrywano początkowo na boiskach do koszykówki.

To właśnie w Brazylii ukształtował się sport zwany futsalem. Jego szybko rosnąca popularność w Ameryce Południowej zdecydowała o tym, że Brazylijczycy jako pierwsi spisali oficjalne przepisy gry w 1958 roku. Już siedem lat później rozegrano debiutancki turniej Pucharu Ameryki Południowej na bazie tych zasad, a zwyciężyła wtedy reprezentacja Paragwaju. W 1971 roku powołano międzynarodową federację futsalu, ale dopiero w 1985 zaczęto powszechnie używać nazwy “futsal”.

W 1988 roku federacja FIFA objęła futsal swoim patronatem i spisała na nowo jej zasady, by oficjalnie można było ją uznać za odrębną dyscyplinę sportową. Już w kolejnym roku zorganizowano pierwszy turniej rangi mistrzostw świata w Holandii, w którym wystąpiło 16 drużyn. W finałowym meczu gospodarze musieli jednak uznać wyższość Brazylii. Kolejna edycja odbyła się trzy lata później w Hong Kongu, ale od tamtej pory turniej rozgrywany jest regularnie co cztery lata. Najlepsi w tym sporcie są Brazylijczycy oraz Hiszpanie. Canarinhos wygrali pięciokrotnie mistrzostwo świata, raz przegrali w finale i raz wrócili do domu z brązowymi medalami. Hiszpania też ma na koncie jeden brąz, a dwa razy triumfowała na mundialu. Trzeba pamiętać, że aż trzykrotnie ulegała w finałach kadrze Brazylii. Ostatnie do tej pory mistrzostwa wygrała Argentyna w 2016 roku. Jest to jedyny medal Albicelestes na mistrzostwach, ale jakże istotny.

futsal-europa

Futsal w Europie

Oprócz mundialu istotną imprezą w świecie futsalu są również mistrzostwa Europy. Te w odróżnieniu od turnieju światowego, odbywają się co dwa lub trzy lata. Na Starym Kontynencie króluje oczywiście Hiszpania, ale mocne są również reprezentacje Włoch, Rosji i Portugalii. To właśnie ci ostatni aktualnie dzierżą tytuł mistrzów Europy z 2018 roku. W przyszłości planuje się, aby mistrzostwa świata odbywały się równie często, co mistrzostwa Europy. Wpływa to bowiem na popularyzację sportu, a na tym zależy miłośnikom futsalu.

Turniej między reprezentacjami jest bardzo ważną imprezą. Jednak kluby również mają swoje rozgrywki. UEFA organizuje je dla najlepszych zespołów klubowych kontynentu i łatwo zauważyć ich rozwój. Do 2001 roku mówiono o Klubowych Mistrzostwach Europy. Później przemianowano nazewnictwo na Puchar UEFA w futsalu, więc mogło to pozytywnie wpłynąć na rozpoznawalność marki. Krokiem milowym była jednak niedawna poprawka z sezonu 2018/2019. Wtedy to turniej zyskał oficjalną banderę UEFA Futsal Champions League i dziś funkcjonuje pod taką nazwą. Najlepszymi klubowymi ekipami Europy są hiszpańskie Inter Movistar (5 tytułów) i FC Barcelona, jednak podobnie jak Barca, dwa tytuły mistrza Europy ma Kajrat Ałmaty z Kazachstanu. Obecnie to trofeum również znajduje się w Portugalii. W finale w 2019 roku Sporting Lizbona ograł właśnie kazachski Kajrat i dziś Portugalczycy mają u siebie dwa najważniejsze puchary w Europie.